Władza i rząd

Najmniejszą grupą w społecz­nościach ludzkich jest rodzina. Wszelkie formy rządów i sama idea władzy i zarządzania wywodzą się z wzorca stworzonego właśnie w prehistorycznych rodzinach.

Stada zwierzęce, na przykład wataha wilków czy stada ptaków, zwykle mają zhierarchi­zowaną strukturę — najczęściej najsilniejszy osobnik dominuje nad pozostałymi. Najbliżsi kuzy­ni człowieka, małpy, także organizują się w zhie­rarchizowane grupy. Nie wiemy, czy pierwsi ludzie żyli w grupach rodzinnych, czy też były to więk­sze społeczności, w każdym razie panowały w nich stosunki hierarchiczne.

Najstarsze ślady ludzkiej współpracy, a zatem i istnienia funkcji przywódcy nadzorującego prace, pochodzą z epoki kamiennej - ludzie współpraco­wali ze sobą, tworząc kamienne narzędzia. Ślady domostw pochodzą z późniejszego okresu; albo były wystarczająco duże, żeby pomieścić kilka rodzin, albo też zgrupowane w osadę, w której mogła mieszkać większa grupa.

Stopień zaangażowania we wspólne działania różnił się jednak znacznie w zależności od wa­runków naturalnych, w jakich przyszło żyć danej grupie. Tam, gdzie jedzenia było pod dostatkiem, a w okolicy nie było zbyt dużo drapieżników mogą­cych stanowić zagrożenie dla ludzi, mogli oni doskonale funkcjonować w niewielkich grupach rodzinnych. Tam, gdzie warunki były niesprzyja­jące albo istniało duże zagrożenie, ludzie byli zmu­szeni łączyć się w większe, silniejsze grupy.